Maribiren etxean ezin zezaketen funtzionario izatea baino etorkizun
hoberik imajina alabarentzat. Aita funtzionarioa zen, aitona ere
izana eta txikitatik ez zuen besterik entzun etxean: "ikasi
egin behar duzu eta zuzenean lortu goiko posturen bat". Ez
aitak eta aitonak postu txarra zutelako, asko kosta zitzaielako
onetara iristea baizik. "Behetik hasi ezkero zahartu egingo
zara goraino iristerako" esaten zion aitak behin eta berriz
artean alaba zertaz ari zen ulertzeko gai ez zenean. Oso ondo
ulertu baino lehen barneratu zuen Maribik funtzionario izateko
asmoa. Handitan zer izan nahi zuen galdetutakoan beste guztiek
"astronauta, mediku, misiolari edo bonbero" esaten zuten
bitartean "nik funtzionario" erantzuten zuen. Galdegileak
harrituta "eta zertan egin behar duzu lan?" galdetzen
bazion berak erantzun berbera ematen zuen berriro: "funtzionario".
Ondo ikasia zeukan huraxe zela komeni zitzaiona eta inoiz ez zitzaion
kezkarik sortu. Hasieran, tradizioa jarraitzeagatik, geroxeago,
etxekoak toki txarrean ez uzteagatik eta bukaeran, bazekielako
hainbestetan esan ondoren bere asmoa betetzen ez bazuen emakume
frakasatu bat izango zela.
Halere, ez zuen bere buruari galderak egiten aritzeko beta handirik
izan ikasten hasi zenean.
Imanolen etxean ezin zezaketen etorkizun hoberik imajina semearentzat
funtzionario izatea baino. Osaba Tomas funtzionario zen eta izeba
Marisa ikusi besterik ez zegoen nola bizi ziren konturatzeko.
Ondo. "Merezi baino hobeto" Imanolen amaren iritziz.
Izeba Marisa astero joaten zen pelukerira, lagunekin "edo
beste horiekin" kafea hartzen zuen egunero eta urtean behin
osaba Tomasekin kanpora joateko ohitura zuen, "urtetik urtera
urrutirago, konturatzen al zarete? Zeresana emateagatik egingo
dute, seguru nago". Eta hori guztia gutxi balitz, Teresita,
alaba, inork espero zezakeen baino ezkontza hobea egitear zegoen,
"eta ez da izango prexixo berak balio duenagatik" eta
Albertito, hain gaztetatik "regla de tres ikasteko astia
izan baino lehen" Diputazioan enplegatuta zegoen.
Imanolek, ordea, musikoa izan nahi zuen: tronpetazale amorratua
zen erregeek umetan plastikozko berde bat oparitu ziotenetik.
Hamaika aldiz damutu zitzaion amari, besterik ezin eta, traste
zatar hura oparitu izana. Halere, aitak ez bezala, asko lagundu
zion benetako bat erosteko orduan eta urtetan saiatu zen "lehendabizi
lana eta gero musika" zirela semeari ulertarazten. Aitak,
udaletxeko atezain posturako oposizio batzuen berri izan bezain
pronto apuntatu egin zuen semea. Imanolek plaza atera zuen bain
ez zuen etsi tronpetajole izateko asmoarekin. "Aizu, hobea
da denbora tronpeta jotzen pasatzea beste gauza batzutan baino,
eta gainera, bizitza guztirako lana badauka behintzat eta hori
da inporta duena". Aitak badaezpada behin baino gehiagotan
gogora arazten zion administrazioan sartzea zela zailena eta handik
aurrera gora egitea bere kontua izango zela. "Osaba Tomas
dagoen tokira iristeko asko egin beharra daukak oraindik".
Inoiz ez zitzaien burutik pasa musika joaz lanpostua eskura zezakeenik.
Lana gauza serioa zen.
Halere, Imanolek ez zeukan osaba Tomasen tokira iristeko batere
asmorik. Zegoen tokian uste baino askoz hobeto zegoen nahi zuenean
tronpeta jotzen jarraitzeko.
Kultur Etxeko liburutegian egun osoa ikasten pasa ondoren etxera
abiatu zenean kristalezko atean zintzilik zegoen kartelak atentzioa
eman zion Maribiri. Ez zuen karteletan erreparatzeko ohiturarik
baina letra handiz "funtzionario" jartzen zuela ikusi
eta antiojuak poltsikoan zeuzkanez inguratu egin zen: "Gaur
tronpeta emankizun berezia areto borobilean. Tronpetajole: Imanol
"Funtzionario" irakurri zuen.
Imanolen lagunen adar-jotze soil bat zenak Maribi Imanol entzutera
sartzeko balio izan zuen. Maribi inoiz ez zen inguratuko tronpetajole
bat entzutera ezizen hargatik izan ez balitz. Baina izenak kuriositatea
piztu zion, nekatuta zegoen egun osoa liburuen gainean egin ondoren,
eta emankizuna hastear zegoen. Imanolek jendaurrean egin behar
zuen lehendabizikoa.
Oso urduri zegoen. Hamaika aldiz begiratu zuen aretora tronpeta
eskuetan hartu aurretik: han zeuden bere lagun guztiak, Musika
Eskolan ezagututako lagun ez ziren beste batzuk ere bai eta atzekaldean,
lotsatuta bezala, bakarrik, liburuak ondoko aulkian uzteko intentziorik
ez zuen neska gazte bat. Ikasle planta zeukan eta adi-adi zegoen
Imanol noiz hasiko zain. Irribarre egin zion Imanolek bere lehendabiziko
emanaldian zortea ekarriko ziola sinistuta baina neskak ez zion
erantzun. Ez zuelako ikusi (antiojuak poltsikoan zeuzkan oraindik).
Oso ondo jo zuen. Pieza bat hasten zuen bakoitzean, jendartera
gehiago ez begiratzea erabakita, ikasle itxura zeukan neskarekin
pentsatzen zuen. Laguntzen ari zitzaion. Neska ezezagun hura han
azaldu izana arrakasta izango zuen seinale zen. Seguro zegoen.
Bukatutakoan haren bila luzatu zuen lehendabiziko begirada. Neska
ez zen ageri, ordea.
Maribi etxean zen ordurako biharamonean ikasteko oso goiz jeiki
behar zuela gogoratuta, zutitu eta areto borobiletik joan egin
baitzen, sartu zenean bezala inor ez konturatzeko moduan.
Imanol ez zen gehiegi kezkatu. Komentzituta zegoen neska hari
esker jo zuela inoiz baino hobeto eta bazekien gutxigorabehera
non aurkituko zuen bila hasteko gogoa sartzen zitzaionean.
Biharamonean izan zen. Liburutegian zegoen, beste hainbat ikasle
bezala inor baino liburu mardulagoen konpainian. Parean eseri
zitzaion baina Maribi ez zen konturatu. Eztul txiki bat egin zuen
Imanolek. Maribik ez zuen entzun. Eskua jarri behar izan zuen
irakurtzen ari zen liburuaren gainean han zegoela jabetu zedin.
Eskerrik asko esan zion. Maribik ez zuen lehendabizikoan
ezagutu eta ez zituen Imanolen lehen hitzak ulertu. Inoiz
baino errazago jo nuen atzo tronpeta eta badakit arrazoia: zu.
Orduan konturatu zen Maribi nor zen ikastea galerazten ari zitzaion
hura.
Funtzionarioa al zara benetan? galdetu zion.
Herri-langilea.
Beno, igual dio.
Herri-langilea gehiago gustatzen zait.
Nahi duzun bezala. Baina hala zara, ezta?
Tronpetajolea naiz bokazioz eta herri-langilez mozorrotzen
naiz egunean ordu batzutan, bai.
Aspalditik?
Tropeta jotzen ikasten hasi nintzenetik.
Aspaldi izan al zen hori?
Jaio eta handik urte batzutara. Zu ezagutu baino gizaldi
batzuk lehenago.
Nik ere funtzionario izan nahi dut baina ez badidazu ikasten
uzten...
Kafetxo bat hartzeko gonbitea onartzen badidazu pakean
utziko zaitut.
Liburutegia ixten dutenean?
Zain egongo naiz.
Imanoli grazia egin zion neskak tronpeta ondo jotzeari baino
funtzionario izateari garrantzia gehiago emateak.
Maribi harritu egin zuen benetako funtzionario batek bera kafea
hartzera gonbidatu nahi izanak.
Kafe asko pasa dira lehendabiziko hartatik. Kafe azkarrak gehienak:
Maribik ikasi egin behar izan duelako urtetan eta Imanolek lana
utzi gabe gero eta serioago heldu diolako tronpetari. Maribi ezagutu
eta bi astetara talde batekin jotzeko gonbitea iritsi zitzaion
Imanoli. Erabat sinistuta dago Maribik zorte ona ekartzen diola
lehendabiziko emanaldi hartan areto borobilaren atzekaldean ikusi
zuenetik. Askotan eskatzen dio gaur egun ere, emanaldi berezi
bat dutenean, entzutera joateko. Maribi joaten da, liburuak eskutan
hartuta beti. Aspaldian lortu zuen plaza Kultura sailean baina
ikasten jarraitzen du barne-promoziorako aukerarik ez galtzeko.
Dozena bat urte daramate ezkonduta ezkontza eguna bi aldiz atzeratu
behar izan zuten arren. Lehendabizikoz Maribiri egun batetik bestera
azterketa garrantzitsu bat jarri ziotelako ezkontza eguna izan
behar zuenaren biharamunean. Bigarren aldiz Imanolen taldeari
kontratu interesgarri bat eskaini ziotelako ezkontza egunaren
bezperan hasita hilabete osoan aretorik ezagunenetako batean jotzeko.
Bai Maribiren familia eta bai Imanolena etsitzen hasita zeudenean,
hirugarrenean, ezkondu ziren.
Lehendabiziko urtetan eztabaida dezente izan zuten, batez ere,
Maribik ezin zuelako onartu Imanol, gehiago saiatu gabe, bere
lanpostuarekin konforme egotea.
Hemendik oso gutxira promozio azterketa bat izango dela
esan didate. Izena eman?
Ez.
Saiatuko bazina zuretzat izango litzateke.
Tronpetarekin nahikoa daukat.
Atezain izan nahi al duzu bizitza guztian?
Zergatik ez?
Administrazioak nahi adina aukera eskaintzen dizkizulako.
Hitzegingo dugu beste batean, maitea. Ensaiatzeko zain
dauzkat orain. Emaidazu muxu bat. Zorte ona ekartzen duten horietakoa...
Gero eta gutxiago eztabaidatzen dute. Maribik goiz guztia lanean
egiten du eta arratsaldea, etxean, ikasten.
Imanolek goiz guztia lotan egiten du eta arratsaldea ensaiatzen.
Ezkondu eta oso gutxira gaueko txanda eskatu zuen eguna tronpetarekin
hobeto aprobetxatzeko. Segituan eman zioten. Asteburuetan han
edo hemen jotzen du taldearekin.
Gaur bertan urruti xamar dute emanaldia eta Maribi inoiz baino
goizago oheratu da. Une batez begiak itxita Imanolen irudia etorri
zaio burura. Malko bat irten zaio begi ertzetik. Oso harro dago
lortu duenaz. Funtzionarioa da herri-langilea, zuzenduko
lioke Imanolek, bere buruari emandako hitza bete du, eta
gainera, funtzionario batekin ezkonduta dago. Edozeinek amestu
dezakeena baino gehiago da. Egia da tronpeta jotzen duela baina
inor ez da perfektoa.
Bakarkakoa amaitutakoan Imanol Maribirekin akordatu da. Irribarre
egin dio Maribik ez duela ikusiko jakin arren. Oso zoriontsu da.
Zorte ona ekartzen dio emakume zintzo bat ez du edozeinek aurkitzen,
zintzoa eta saiatua. Egia da egun guztia liburu artean pasatzen
duela baina okerragoa litzateke izeba Marisa bezala zeresana sortu
nahiean ibiltzea. Etxeratzen denerako Maribi lanera joana izango
da baina gosaria mahai gainean izando du eta egin gabeko ohea
oraindik bero. Arratsaldean Maribik ikasi beharrik ez badu eta
taldeak ondo merezitako atsedena hartzen badu pasiatzera gonbidatuko
du emaztea. Oraindik ez dio esan orkestrarako egin dioten eskaintearena
eta ez dio idatzita utzi nahi zer erabaki duen. Gauza serioez
aurrez aurre hitzegitea komeni da eta biharko aukera aprobetxatzen
ez badu badaki hitzegiteko beste parada bat izaten dutenerako
joateko eguna gainera etorriko zaiola. Zorte pixka batekin lanean
zor dioten jai eguna ere bihar bertan hartzea onartuko diote eta
aspaldiko partez ohean txanda bera egiteko modua izango dute.
Arantxa Iturbe